Hoe help je als hulpverlener een samengesteld gezin als een kind overlijdt

Homepagina > Blog > Hoe help je als hulpverlener een samengesteld gezin als een kind overlijdt

Rouwen om een kind is een van de meest ingrijpende ervaringen die ouders kunnen doormaken. Laat staan als je gescheiden bent. Wij als hulpverleners komen vaak in aanraking met behoorlijke uitdagingen: de ouders moeten hun verdriet verwerken terwijl ze ook rekening willen of moeten houden met hun ex-partner én hun huidige relatie.

Zo werd ik onlangs gebeld door een vader die ondersteuning zocht voor hemzelf en zijn nieuwe partner. Nee, ze wilden geen relatietherapie, dat was niet de bedoeling. Maar wat hem vooral wel opviel is dat er vrij weinig te vinden was over ‘rouwen over je overleden kind als je gescheiden bent’.

Het was een telefoongesprek dus alle ins en outs uitvragen, was op dat moment niet op zijn plaats. Wat ik vooral begreep is dat hij zijn ex-partner de plaats wilde geven die zij verdient om te rouwen over hun overleden kind. Dat ze dit samen moesten doen was voor hem overduidelijk. Ze hadden het ook samen gedaan. Hij kwam een beetje in een spagaat want hij wilde ook ruimte geven voor zijn nieuwe partner, die per slot van rekening al vijf jaar een rol spelde in het overlijden van zijn dochter (op negenjarige leeftijd overleden door een ongeluk).

Verlies ik mijn partner?

Daarnaast merkte zijn nieuwe partner ook dat hij aan het veranderen was, zo niet veranderd al was. Het overlijden was nu ruim een halfjaar geleden en zij vroeg zich af “welk deel van jou ga ik voorgoed verliezen en verlies ik jou misschien wel helemaal?”.

In een dergelijk rouwproces kunnen ouders naar elkaar toe kruipen, immers, alleen de andere ouder zal de diepte van het verlies kunnen voelen zoals je dat zelf voelt. Dat doet niets af aan hoe veel een nieuwe partner van het kind kan houden. Dat gaat ook vaak heel diep. Een bloedband werkt nog net wat verder. Ik wil hier verder niemand tekort doen, ik hoop dat je het voelt hoe ik het bedoel voor diegenen die zich nu aangesproken voelen.

Angst elkaar kwijt te raken na verlies kind

Ouders die in een huwelijk rouwen om een overleden kind zijn al vaak bang dat ze elkaar kwijtraken, laat staan als je de nieuwe partner bent. Hoe zeker kun je van elkaar zijn? Hoe begrijp je wat de ander doormaakt in een dergelijke situatie? Kun je je onzekerheid opzij zetten en vertrouwen op de band die je hebt met je partner als je merkt dat jouw partner vaak contact zoekt of heeft met zijn (of haar) ex-partner?

Deze meneer had een redelijke band met zijn ex waardoor ze de uitvaart ook samen vorm konden geven, waardoor ze ook samen konden nadenken over beslissingen. Dat zijn nieuwe partner daar ook een rol in ‘zou moeten’ hebben was voor hem heel ingewikkeld.

Het feit dat zijn nieuwe partner zich zorgen maakte over hun band en of ze hem kon kwijtraken, belastte hem ook. Hij heeft op dit moment geen ruimte om daar mee bezig te zijn. Om na te denken over zichzelf. Hij is alleen maar aan het overleven.

Ondersteuning na verlies kind

Toen ik deze meneer zo aanhoorde bedacht ik me hoe fijn het zou kunnen zijn als zij hier samen wat ondersteuning bij zouden krijgen. Als ze samen in gesprek gaan (met mij of een andere hulpverlener die hier van weet). Omdat ik weet hoe helpend het kan zijn om samen de dingen te bespreken die diep van binnen spelen, maar zeker ook voor de psycho educatie over hoe rouw ‘werkt’ en wat men van elkaar kan en mag verwachten. Juist daar ging zijn initiële wens ook over: informatie zoeken over hoe hij dit moest doen.

Of ze bij me gaan komen weet ik niet, ik bedacht me in ieder geval wel dat het goed zou zijn om er iets over te schrijven. Bij deze dus.

Hoe kan de hulpverlener ondersteunen bij verlies kind

Hoe zouden wij als hulpverlener hierbij kunnen ondersteunen? 

1. Open communicatie 

In rouw lopen we nog wel eens op ‘eieren’. Zeker als naaststaanden. Het is van belang dat cliënten de communicatie met hun ex-partner open te houden. Het delen van herinneringen en het vormgeven van herdenkingen vraagt om samenwerking, zelfs als de relatie tussen de ex-partners complex is. Ondersteun hen in het vinden van respectvolle manieren om dit te doen. 

2. De nieuwe partner betrekken 

De nieuwe partner heeft vaak een ongemakkelijke rol in het rouwproces. Bespreek hoe zij ruimte kunnen geven aan het verdriet van hun partner, zonder zichzelf te verliezen. Help hen ook een eigen plek te vinden binnen herdenkingen en rituelen, indien gewenst. Desnoods een ritueel naast een ritueel dat de nieuwe partner samen met de ouder kan doen.

3. Verandering binnen de relatie bespreken 

Rouw verandert mensen. Ik zeg altijd “je gaat een nieuwe identiteit vinden”. Bied begeleiding om partners te helpen elkaar opnieuw te leren kennen in deze nieuwe fase. Bespreek angsten, zoals de zorg dat hun geliefde nooit meer ‘dezelfde’ wordt (want dat klopt), en hoe ze samen een nieuwe balans kunnen vinden. 

4. Communicatie bevorderen 

Ondersteun cliënten bij het benoemen van emoties en behoeften, zowel naar hun ex als naar hun huidige partner. Zorg dat er ruimte is voor alle betrokkenen om gehoord te worden, zonder dat iemand zich buitengesloten voelt. Het helpt dan vooral om ook over behoeftes te praten en over angsten. Maar ook het gedrag dat men laat zien bij een bepaalde behoefte.

5. Flexibiliteit en maatwerk bieden 

Er is geen standaardoplossing. Elke situatie vraagt om een unieke aanpak, afgestemd op de dynamiek tussen de betrokkenen. Jij kunt helpen door inzicht te bieden en samen te zoeken naar wat werkt voor deze specifieke gezinnen.

De rol van de hulpverlener bij verlies kind

Onze rol als hulpverlener kan heel belangrijk zijn in het ondersteunen van deze kwetsbare families. Door een veilige ruimte te bieden voor open communicatie en wederzijds begrip, help je hen om gezamenlijk de moeilijke weg van rouw te bewandelen. Alles wat je begrijpt, daar kun je mee verder.

Samen kunnen ze dan, met jouw hulp, bouwen aan een nieuwe vorm van verbondenheid. 💛


Wil jij leren hoe je beter kunt begeleiden bij verlies?

Ontmoet Leoniek en leer meer over de specialisatie trainingen in de eerst volgende webinar.


Winkelwagen