Veel mensen herkennen het: het verlangen gespiegeld te worden door een ander. Gezien worden voor wie we zijn, zonder oordeel en met erkenning.
Huidhonger
Huidhonger kenden we al. Tenminste, ik ga er even van uit dat deze voor jou ook bekend is. Het gevoel dat ontstaat als je partner is overleden, of wellicht überhaupt als je geen partner hebt, en je hunkert naar intimiteit, aangeraakt worden, vastgehouden worden. Huidhonger is het verlangen naar aanraking. Niet per se romantisch of seksueel, maar gewoon: menselijke nabijheid. Een warme hand op je schouder, een knuffel die even blijft hangen, iemand die liefdevol door je haar strijkt. Aanraking is een basisbehoefte, net als eten en slapen. En als je daar langdurig te weinig van krijgt, ontstaat er een soort ‘honger’ – niet in je maag, maar in je huid.
Hou me vast
Het is dat gevoel dat je zomaar zou willen opkrullen tegen iemand aan. Dat je lijf roept: “Kom op, even vasthouden alsjeblieft.”
Kinderen krijgen het vaak vanzelf: knuffels, op schoot zitten, troostende aanraking. Maar bij volwassenen verwatert dat soms, zeker als je alleen bent, rouwt of een relatie mist. Ik hoor regelmatig van cliënten de grote wens: “In contacten met anderen is er een grote behoefte gezien te worden voor wie ik ben. “zie mij voor wie ik ben”.
We willen gezien worden voor wie we zijn, zonder oordeel, met erkening.
Maar nu dus spiegelhonger. Spiegelhonger is het verlangen om gespiegeld te worden in de ogen van een ander. Niet letterlijk, zoals in een spiegel aan de muur, maar op een diepere laag: dat iemand jou ziet zoals je bent. Met je gevoelens, je kwetsbaarheid, je kracht, je worsteling. Zonder oordeel, zonder oplossingen, maar met oprechte aandacht. Het verlangen om gezien te worden. Om wie je werkelijk bent. Het verlangen naar erkenning en herkenning.
We hebben allemaal de behoefte om gespiegeld te worden in wie we zijn. Om te voelen: ik besta in jouw ogen. Dirk de Wachter zegt: “ik besta in de blik van de ander”. Dit is geinspireerd op de Franse filosoof Emmanuel Levinas, die stelt dat onze identiteit en menselijkheid gevormd worden in de ontmoeting met de ander. Echte verbinding—het elkaar aankijken, luisteren en er zijn voor elkaar—is essentieel voor ons welzijn.
Parafraseren
Maar dan nu de hamvraag: hoe is het op te lossen? Als wij als therapeut met onze clienten werken, dan begint het ermee dat wij herhalen wat onze clienten zeggen. Soms letterlijk, soms parafraseren we. Maar vaker nog, geven we niet terug wat onze client ons zegt en gaan we door op wat er gezegd is. We stellen een verdiepende vraag, of zeggen soms “ah okay”, of alleen een ‘ja’.
De truc zit hem erin te herhalen. Vaak hoor ik “maar dan ga ik papagaaien”. Ik denk dat dit erg van je toon afhangt of je gaat papagaaien. Als jij onderzoekend herhaalt wat je client zegt en dan checkt of het klopt wat je herhaalt, dan voelt het niet als papagaaien.
Wat is het effect van herhalen wat wordt gezegd?
Het effect is dat jouw client weet dat je hem/haar werkelijk gehoord en begrepen hebt. Dat je aansluit. Dat je aandacht hebt. Het verlangen om gespiegeld te worden in de ogen van de ander is vaak zo groot dat je cliënt wellicht al snel geïrriteerd kan raken omdat je hem of haar niet het gevoel geeft hem/haar werkelijk gehoord te hebben. Na dat herhalen kan de vraag komen die je graag wilt stellen (let op: ga vooral niet het probleem oplossen…). Soms kun je in plaats van herhalen, parafraseren, dan spiegel je iets in je eigen woorden en verbind je er wellicht iets extra’s aan. Maar altijd, altijd, check je bij de client of het klopt wat je zegt.
Dan wordt de spiegelhonger gestild en voelt de client de oprechte aandacht.
P.s.: doe dit ook eens bij je partner!

